Journal article · 2024 · Open access

Głębokie składowiska długożyciowych, wysokoaktywnych odpadów radioaktywnych z uwzględnieniem roli minerałów ilastych

Instytut Nafty i Gazu – Państwowy Instytut Badawczy, Anna Przelaskowska, Grażyna Łykowska, Instytut Nafty i Gazu – Państwowy Instytut Badawczy

Nafta-Gaz, 80(11), 679–688 · Published 1 November 2024 · DOI 10.18668/ng.2024.11.02

Open PDFCite this paper

In brief

“Głębokie składowiska długożyciowych, wysokoaktywnych odpadów radioaktywnych z uwzględnieniem roli minerałów ilastych” is a 2024 journal article by Instytut Nafty i Gazu – Państwowy Instytut Badawczy and 3 co-authors, published in Nafta-Gaz. OpenAlex counts 0 citations as of 20 November 2026. It is open access: the full text is free to read at Nafta-Gaz.

Citations
0
References
18
Authors
4

Abstract

W związku z planami rozwoju energetyki jądrowej w Polsce istotnym zagadnieniem staje się problem składowania odpadów promieniotwórczych. Najbezpieczniejszą opcją dla długożyciowych odpadów wysokoaktywnych, do jakich zalicza się wypalone paliwo jądrowe, są składowiska zlokalizowane w głębokich strukturach geologicznych. System głębokiego składowania odpadów promieniotwórczych, gwarantujący długotrwałe bezpieczeństwo, jest oparty na koncepcji wielobarierowej, obejmującej bariery naturalne, jakimi są różne ośrodki skalne, oraz bariery inżynierskie. Skały i minerały ilaste mogą pełnić dwojaką funkcję w składowaniu odpadów promieniotwórczych. Formacje ilaste stanowią naturalne bariery ochronne, w tej roli wykorzystywane są np. we Francji formacje ilaste Callovo-Oxfordian i w Szwajcarii formacje Opalinus Clay. Z drugiej strony skały ilaste o dużych właściwościach pęczniejących, takie jak bentonity, wchodzą w skład geotechnicznych systemów barier (ang. engineered barrier systems, EBS). Wykorzystanie bentonitów w roli bufora w składowiskach odpadów promieniotwórczych jest związane z właściwościami takimi jak: dominacja transportu dyfuzyjnego i niska przepuszczalność, wysokie zdolności absorpcyjne i dobre właściwości pęczniejące, umożliwiające samouszczelnienie. W pracy dokonano przeglądu istniejących i planowanych głębokich składowisk odpadów wysokoaktywnych na świecie. Przykładem takiego składowiska jest obiekt w szwedzkim Forsmark, zaprojektowany z wykorzystaniem metody KBS-3. W metodzie tej wypalone paliwo jądrowe składowane jest najpierw przez 30 lat w składowisku pośrednim, a następnie zostaje umieszczone w miedzianych kapsułach z żeliwnym wkładem. Kapsuły są otoczone warstwą buforu bentonitowego o grubości 2 m i składowane na głębokości około 500 m w granitowych skałach. Bufor bentonitowy odgrywa kluczową rolę w zapewnieniu podstawowych funkcji bezpieczeństwa, czyli ograniczenia (całkowita izolacja odpadów) i opóźnienia (zmniejszenie tempa migracji radionuklidów w razie niepowodzenia izolacji, np. rozszczelnienia kapsuł). W pracy przedstawiono różne funkcje bezpieczeństwa zapewniane przez minerały ilaste, a także metody badawcze stosowane w analizach iłów wykorzystywanych w składowiskach odpadów promieniotwórczych. Wieloletnie, szeroko zakrojone badania dotyczące zarówno lokalizacji składowiska, jak i roli barier geotechnicznych mających sprawować funkcję ochronną przed ewentualnymi zagrożeniami są niezbędne ze względu na konieczność zabezpieczenia odpadów na bardzo długi czas bez ingerencji człowieka.

Cite this paper

Formatted from the catalogue record. Check names, capitals and page numbers against the paper before you submit.

APA 7

Badawczy, I. N. I. G. P. I., Przelaskowska, A., Łykowska, G., & Badawczy, I. N. I. G. P. I. (2024). Głębokie składowiska długożyciowych, wysokoaktywnych odpadów radioaktywnych z uwzględnieniem roli minerałów ilastych. Nafta-Gaz, 80(11), 679–688. https://doi.org/10.18668/ng.2024.11.02

MLA 9

Badawczy, Instytut Nafty i Gazu – Państwowy Instytut, et al. “Głębokie składowiska długożyciowych, wysokoaktywnych odpadów radioaktywnych z uwzględnieniem roli minerałów ilastych.” Nafta-Gaz, vol. 80, no. 11, 2024, pp. 679–688. https://doi.org/10.18668/ng.2024.11.02.

Chicago

Badawczy, Instytut Nafty i Gazu – Państwowy Instytut, Anna Przelaskowska, Grażyna Łykowska, and Instytut Nafty i Gazu – Państwowy Instytut Badawczy. 2024. “Głębokie składowiska długożyciowych, wysokoaktywnych odpadów radioaktywnych z uwzględnieniem roli minerałów ilastych.” Nafta-Gaz 80 (11): 679–688. https://doi.org/10.18668/ng.2024.11.02.

Harvard

Badawczy, I. N. I. G. P. I. et al. (2024) ‘Głębokie składowiska długożyciowych, wysokoaktywnych odpadów radioaktywnych z uwzględnieniem roli minerałów ilastych’, Nafta-Gaz, 80(11), pp. 679–688. doi:10.18668/ng.2024.11.02.

IEEE

I. N. I. G. P. I. Badawczy, A. Przelaskowska, G. Łykowska, and I. N. I. G. P. I. Badawczy, “Głębokie składowiska długożyciowych, wysokoaktywnych odpadów radioaktywnych z uwzględnieniem roli minerałów ilastych,” Nafta-Gaz, vol. 80, no. 11, pp. 679–688, 2024, doi: 10.18668/ng.2024.11.02.

BibTeX

@article{badawczy2024bokie,
  title     = {{Głębokie składowiska długożyciowych, wysokoaktywnych odpadów radioaktywnych z uwzględnieniem roli minerałów ilastych}},
  author    = {Badawczy, Instytut Nafty i Gazu – Państwowy Instytut and Przelaskowska, Anna and Łykowska, Grażyna and Badawczy, Instytut Nafty i Gazu – Państwowy Instytut},
  journal   = {Nafta-Gaz},
  year      = {2024},
  volume    = {80},
  number    = {11},
  pages     = {679--688},
  doi       = {10.18668/ng.2024.11.02},
  url       = {https://doi.org/10.18668/ng.2024.11.02}
}

Download for a reference manager: BibTeX (.bib) · RIS for Zotero, Mendeley and EndNote (.ris)

Topic and keywords

Physical Sciences › Engineering › Safety, Risk, Reliability and Quality › Nuclear and radioactivity studies

  • deep geological repository
  • high-level radioactive waste
  • long-lived radioactive waste
  • spent nuclear fuel
  • bentonite
  • swelling clay
  • engineered barrier system
  • natural barriers

Work with this paper

Most-cited papers in Engineering

All highly cited Engineering papers

Questions about this paper

How do I cite this paper in APA style?

Badawczy, I. N. I. G. P. I., Przelaskowska, A., Łykowska, G., & Badawczy, I. N. I. G. P. I. (2024). Głębokie składowiska długożyciowych, wysokoaktywnych odpadów radioaktywnych z uwzględnieniem roli minerałów ilastych. Nafta-Gaz, 80(11), 679–688. https://doi.org/10.18668/ng.2024.11.02

How many times has this paper been cited?

0 times, according to OpenAlex on 20 November 2026. Google Scholar and Scopus count different sets of sources, so their numbers differ.

Is this paper free to read?

Yes. It is open access at Nafta-Gaz: sign in and open the PDF from this page.

Who wrote this paper?

Instytut Nafty i Gazu – Państwowy Instytut Badawczy, Anna Przelaskowska, Grażyna Łykowska, Instytut Nafty i Gazu – Państwowy Instytut Badawczy.

What is the DOI of this paper?

10.18668/ng.2024.11.02, permanently at https://doi.org/10.18668/ng.2024.11.02. Sign in and open it from this page.

Bibliographic data from OpenAlex (CC0), last checked 20 November 2026. ResearchGuru does not host this paper; once you are signed in, the links open it at the publisher or the repository that does.